FT: Τα bank runs, ο φόβος της ύφεσης και ένα Νόμπελ με εφαρμογή στον πραγματικό κόσμο


Η σουηδική Riksbank κατηγορείται κάποιες φορές μεταξύ σοβαρού και αστείου ότι απονέμει το βραβείο Νόμπελ Οικονομίας δεκαετίες μετά την πραγματοποίηση της οικονομικής έρευνας που ξεχώρισε, αναφέρουν οι FT.

Θα μπορούσε κανείς να ευχηθεί να ήταν αληθινή σήμερα αυτή η κατηγορία και θα του το συγχωρούσαμε. Το έργο που τιμά το βραβείο του 2022, όμως, -οι μαζικές αναλήψεις από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, η ζημία που προκαλούν και ο τρόπος πρόληψής τους- παραμένει θλιβερά επίκαιρο.

Οι βραβευθέντες – ο πρώην πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ Ben Bernanke και οι καθηγητές οικονομικών Douglas Diamond και Philip Dybvig – έχουν καταδείξει τον θεμελιώδη ρόλο που διαδραματίζουν οι τράπεζες στην οικονομία και κυρίως τον ρόλο που διαδραματίζουν όταν τα πράγματα πάνε στραβά. Το μοντέλο Diamond-Dybvig, βασικό στοιχείο της διδασκαλίας των οικονομικών από τότε που αναπτύχθηκε τη δεκαετία του 1980, διευκρινίζει το πώς οι τράπεζες μεσολαβούν μεταξύ των καταθετών που θέλουν άμεση πρόσβαση στις αποταμιεύσεις τους και των επιχειρήσεων που χρειάζονται μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση επενδύσεων. Το μοντέλο καθορίζει πώς και γιατί οι τράπεζες είναι επομένως ευάλωτες σε μαζικές αναλήψεις καταθέσεων και θεμελιώνει το κεντρικό επιχείρημα για την κρατική ασφάλιση καταθέσεων.

Την ίδια περίπου εποχή ο Bernanke ανέλυσε την καταστροφική επίδραση που μπορούν να έχουν οι τραπεζικές καταθέσεις στη λειτουργία της οικονομίας, καθώς εμποδίζουν τις πιστωτικές ροές και καταστρέφουν τη γνώση σχετικά με την πιστοληπτική ικανότητα. Η έρευνά του για την ύφεση της δεκαετίας του 1930 έδειξε πώς οι τραπεζικές πτωχεύσεις συνέβαλαν στη μετατροπή μιας συνηθισμένης ύφεσης στη Μεγάλη Ύφεση – η οποία μέχρι τότε είχε εξηγηθεί σε μεγάλο βαθμό ως αποτέλεσμα κακής νομισματικής πολιτικής.

Η σημασία αυτής της εργασίας στον πραγματικό κόσμο είναι σαφής ως προς την επιρροή που είχε στον τρόπο με τον οποίο οι υπεύθυνοι χάραξης οικονομικής πολιτικής έκαναν τη δουλειά τους. «Ο ίδιος ο Bernanke χρησιμοποίησε πολλές από αυτές τις ιδέες στην προσέγγισή του» στην παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008-10, λέει ο Ricardo Reis, καθηγητής οικονομικών στο London School of Economics και ειδικός στον τομέα αυτό. Αλλά ο Reis προειδοποιεί να μην εκλάβουμε το βραβείο ως σχόλιο για την απόδοση του Bernanke στο τιμόνι της Fed.

crossorigin="anonymous">

Όπως επισημαίνει ο Reis, το μάθημα ότι χρειάζονται ένας δανειστής έσχατης καταφυγής και δημοσιονομικά στηρίγματα για την αποτροπή μαζικών αναλήψεων καταθέσεων έχει εσωτερικευτεί σε όλους τους τομείς. Στη χρηματοπιστωτική κρίση «είδατε ξεκάθαρα πώς οι κεντρικές τράπεζες σε όλο τον κόσμο… επενέβησαν αμέσως για να καθησυχάσουν τους καταθέτες… αυτή ήταν η σημαντική διαφορά που απέτρεψε τη ύφεση του 2009-10 από το να μετατραπεί σε μια άλλη Μεγάλη Ύφεση».

Παρομοίως, κατά τη διάρκεια της πανδημίας, οι κυβερνήσεις που ήθελαν να διατηρήσουν την ευρωστία του τραπεζικού τομέα εξέδωσαν εγγυήσεις για δανεισμό λόγω κρίσης σε επιχειρήσεις που επλήγησαν από τα λουκέτα.

Έτσι, το φετινό βραβείο θα πρέπει να χρησιμεύσει ως υπενθύμιση ότι παρά το πλήγμα στη φήμη της που προκλήθηκε από την αποτυχία πρόβλεψης των χρηματοπιστωτικών κρίσεων, η κυρίαρχη οικονομική επιστήμη έχει πολλά χρήσιμα να πει για τον τρόπο αντιμετώπισής τους. Η ταχεία παρέμβαση της Τράπεζας της Αγγλίας στις αγορές gilts τον περασμένο μήνα, η οποία αντιμετώπισε μια δυναμική κατά κάποιο τρόπο ανάλογη με τη μαζική φυγή από τις τράπεζες, είναι απλώς το πιο πρόσφατο παράδειγμα.



Ροή Ειδήσεων

Θεσσαλία: Δυναμώνουν τα μπλόκα των αγρότων

Στα μπλόκα σε διάφορα σημεία της χώρας και...

Kακοκαιρία Βarbara: Ποια δρομολόγια λεωφορείων δεν πραγματοποιούνται- Νέα ενημέρωση

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την έως τώρα ενημέρωση, ισχύουν...

Αυξάνεται ο απολογισμός των θυμάτων, στους 1.900 οι νεκροί

Στους 1.121 ανήλθε ο αριθμός των νεκρών από...

Κακοκαιρία «Barbara»: Σε ποιες περιοχές τα σχολεία θα παραμείνουν κλειστά και την Τρίτη

Δείτε σε ποιες περιοχές έχει ληφθεί ήδη απόφαση...

Θεσσαλία: Δυναμώνουν τα μπλόκα των αγρότων

Στα μπλόκα σε διάφορα σημεία της χώρας και ειδικότερα σε αυτά της Θεσσαλίας όπου βρίσκεται το κέντρο των κινητοποιήσεων παραμένουν οι αγρότες, ενισχύοντάς...

Kακοκαιρία Βarbara: Ποια δρομολόγια λεωφορείων δεν πραγματοποιούνται- Νέα ενημέρωση

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την έως τώρα ενημέρωση, ισχύουν οι ακόλουθες μεταβολές

Αυξάνεται ο απολογισμός των θυμάτων, στους 1.900 οι νεκροί

Στους 1.121 ανήλθε ο αριθμός των νεκρών από τον πρώτο σεισμό στην Τουρκία, σύμφωνα με την υπηρεσία καταστροφών της χώρας. Αυτό ανεβάζει τον...