Το κύμα των εκτελεστικών διαταγών του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ δείχνει ότι, για δεύτερη φορά, θα μπορούσε να αποτελέσει μεγαλύτερη απειλή για την αμερικανική τάξη και ευημερία από ό,τι πριν. Φαίνεται ότι έχει επανέλθει αποφασισμένος και πολύ καλύτερα προετοιμασμένος και τα σχέδιά του είναι πολύ πιο τολμηρά. Δεδομένης αυτής της προοπτικής, η απουσία πολιτικής αντιπολίτευσης στην αρχή της διακυβέρνησης του Τραμπ, είναι δυσοίωνη ένδειξη.

Δεν πρόκειται για κάλεσμα σε αντίσταση. Αυτή η προσέγγιση ήταν εξαρχής χαζή και οι εκλογές την επέστρεψαν στα μούτρα των αντιστασιακών. Η έξυπνη, αποτελεσματική αντιπολίτευση δεν έγκειται στη θεωρία ότι κάθε κίνηση που κάνει ο Τραμπ είναι κακή και αυταρχική, που αυτομάτως καλεί σε τερματισμό της με κάθε απαραίτητο μέσο, αλλά στο να διαχωρίσει ποιοι από τους στόχους του είναι δημοφιλείς και έχουν νόημα και ποιοι πρέπει να τροποποιηθούν ή να μπλοκαριστούν. Κανονική πολιτική, δηλαδή.

Οι πιθανότητες να συμβεί αυτό δεν είναι καλές. Οι Ρεπουμπλικάνοι στο Κογκρέσο λειτουργούν ως επί το πλείστον ως οπαδοί του Τραμπ και οι Δημοκρατικοί είναι χωρίς ηγέτες. Οι δημοκρατίες που λειτουργούν καλά δεν είναι αφιερωμένες σε μετασχηματιστικά οράματα για το εθνικό μεγαλείο, την κοινωνική δικαιοσύνη ή οποιοδήποτε άλλο έργο: Ο σκοπός τους είναι να μεσολαβούν στις διαφωνίες και να συγκρατούν όσους διακατέχονται από υπερβολική αγάπη για την εξουσία.  Οι πρώτες μέρες του Τραμπ αποτελούν το αρχέτυπο της υπερβολής: παρέμβαση μετά από παρέμβαση που διαλύει τους κανόνες και ασκεί εξουσία σαν να μην έχει σημασία κανένας άλλος θεσμός της κυβέρνησης. Και στη χειρότερη περίπτωση – όπως η ασαφής, σαρωτική και στη συνέχεια ακυρωθείσα οδηγία για παύση δισεκατομμυρίων δολαρίων εγκεκριμένων ομοσπονδιακών δαπανών – δεν εξυπηρετούν κανένα συνεκτικό σκοπό. Εν τω μεταξύ, ένα Κογκρέσο που έχει παραλύσει από την αμοιβαία απέχθεια, διαιρεμένο μεταξύ ανήμπορων Ρεπουμπλικανών και ανίδεων Δημοκρατικών, απλώς παρακολουθεί.

Το Σύνταγμα αποτελεί την απαραίτητη διασφάλιση αλλά είναι ανεπαρκές. Εξουσιοδοτεί το Κογκρέσο να θεσπίζει νόμους και να διατηρεί υπό τον έλεγχό του την εκτελεστική εξουσία, αλλά δεν μπορεί να αναγκάσει το Κογκρέσο να ενεργήσει εάν οι βουλευτές  επιλέξουν να μην αντιδράσουν. Σε πολλούς τομείς – κυρίως στην εμπορική πολιτική, όπου ο Τραμπ απειλεί να προκαλέσει μόνιμη ζημία στην παγκόσμια οικονομία – το νομοθετικό σώμα έχει παραιτηθεί  πριν από χρόνια.

Τι γίνεται με τα δικαστήρια; Είναι ένας τρόπος για το μπλοκάρισμα εκτελεστικών ενεργειών που είναι αντισυνταγματικές, αλλά αποτελούν ατελή άμυνα ακόμη και έναντι ξεκάθαρων παραβιάσεων. Η διαταγή του Τραμπ σχετικά με την αυτόματη απόκτηση ιθαγένειας κατά τη γέννηση, για παράδειγμα, έχει ήδη μπλοκαριστεί από έναν δικαστή που την χαρακτήρισε «κατάφωρα αντισυνταγματική» – αλλά  δεν βάζει τελεία στο θέμα. Η παρατεταμένη δικαστική διαμάχη μπορεί να προκαλέσει καθυστέρηση μηνών ή χρόνων και τερματισμό, όμως και περαιτέρω διάβρωση του σεβασμού στον νόμο. Η αναστάτωση είναι ένας από τους κύριους σκοπούς του Τραμπ. Η δημιουργία και μόνο αβεβαιότητας σχετικά με το μέλλον της ιδιότητας του πολίτη προωθεί την ατζέντα του. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η διαδικασία είναι η πολιτική.

Γενικότερα, η χρήση του «νόμου» για τον περιορισμό ενός αυταρχικού προέδρου έχει αποδειχτεί αποτυχημένη επιλογή που προκαλεί παράπλευρες ζημιές. Δημοκρατικοί πολιτικοί και εισαγγελείς έβαλαν κατά του Τραμπ μόνο και μόνο για να καταφέρουν να τους αποκηρύξουν οι ψηφοφόροι. Οι Δημοκρατικοί βοήθησαν να τερματίσουν τον κανόνα ενός πολιτικά ουδέτερου συστήματος δικαιοσύνης, πρώτα επεκτείνοντας τους συνταγματικούς και άλλους νομικούς κανόνες όπως έκριναν ότι είναι απαραίτητο για την επιδίωξη των δικών τους σκοπών, μετά επικαλούμενοι την υπαρξιακή απειλή που αποτελεί η πρόθεση του Τραμπ να πράξει το ίδιο. Χάρη εν μέρει στην υπερβολή και την υποκρισία των Δημοκρατικών, η χώρα έχασε δύο φορές: Οι ψηφοφόροι επιβεβαίωσαν την απώλεια της εμπιστοσύνης τους στο νόμο και επανεξέλεξαν έναν προφανώς ακατάλληλο υποψήφιο που είχε την πρόθεση να δοκιμάσει περαιτέρω τα όρια.

Λάβετε υπόψη ότι, στις περισσότερες περιπτώσεις, ο Τραμπ είναι  εντός των συνταγματικών του δικαιωμάτων να ασκήσει τη διακυβέρνησή του όπως προφανώς σκοπεύει. Επικρίνεται επειδή προσπαθεί να ευθυγραμμίσει την εκτελεστική εξουσία με τις επιθυμίες του, στελεχώνοντάς την με πιστούς – αλλά η ιδέα ότι χρειάζεται ένα ανεξάρτητο στέλεχος για να συγκρατήσει τον πρόεδρο είναι συνταγματικά αμφίβολη, για να το θέσω ήπια. Ο πρόεδρος είναι διευθύνων σύμβουλος. Αν θέλει να κλείσει τα γραφεία της DEI της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, να μετατάξει προσωπικό στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, να απολύσει ένα Γενικούς Επιθεωρητές, να αφαιρέσει την εξουσία από το Κογκρέσο (με την ευλογία του) κηρύσσοντας διάφορες εθνικές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης – στο εμπόριο, στα σύνορα, στην ενέργεια, ό,τι κι αν – δεν παραβιάζει το Σύνταγμα.

Η πιο εξωφρενική επιλογή του σε μια πυκνή πρώτη εβδομάδα ήταν να δώσει χάρη σε όλους σχεδόν τους διαδηλωτές της 6ης Ιανουαρίου. Είναι αλήθεια ότι πολλοί από αυτούς τιμωρήθηκαν πολύ αυστηρά, και αυτός ο υπερβολικός ζήλος για να διωχθούν διάβρωσε περαιτέρω την ουδετερότητα του δικαστικού συστήματος. Ωστόσο, κατά τη χορήγηση χάρης, η αποτυχία του Τραμπ να κάνει διάκριση μεταξύ βίαιων και μη βίαιων παραβατών είναι αδικαιολόγητη. (Ακόμη και πιστοί, όπως ο Αντιπρόεδρος JD Vance και η Pam Bondi, η υποψήφια του για γενική εισαγγελέας, φάνηκε να μην συμφωνούν με αυτό.) Αλλά και πάλι, ο πρόεδρος έχει την εξουσία να δώσει χάρη. Ο Τραμπ  έκανε κατάχρηση σε μεγαλύτερη κλίμακα από ό,τι ο πρώην πρόεδρος Τζο Μπάιντεν, αλλά οι πρόεδροι έχουν ευρύ περιθώριο να επεκτείνουν τις εξουσίες τους βάσει του Συντάγματος.

Με λίγα λόγια, μην περιμένετε πολλά από το νόμο. Σε έναν καλύτερο κόσμο, οι εκλογές θα ήταν το φάρμακο για την υπερβολή ή την ανικανότητα, αλλά χρειαζόμαστε ακόμα δύο χρόνια μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές και τέσσερα μέχρι ο Τραμπ (αν κάποιος ελπίζει) να φύγει από τον Λευκό Οίκο. Αυτό μπορεί να μην είναι αρκετό για να καταλάβουν οι μπερδεμένοι Δημοκρατικοί αυτό που μόλις συνέβη.

Εν τω μεταξύ, ο χρόνος σταματά στο Κογκρέσο. Ένας λόγος για να είναι κανείς αισιόδοξος είναι ότι και τα δύο σώματα είναι διχασμένα. Ως αποτέλεσμα, πολύ μικρές ομάδες δικομματικών μετριοπαθών θα μπορούσαν να ενωθούν και να ασκήσουν δυσανάλογη επιρροή. Θα έπρεπε να βάλουν τη χώρα πάνω από τις κομματικές και πολιτικές φιλοδοξίες. Οι περισσότεροι πιστεύουν ότι αυτό απαιτεί πάρα πολλά. Αλλά αν ήταν πρόθυμοι, θα μπορούσαν να οργανώσουν τις προσπάθειές τους γύρω από την καλή διακυβέρνηση, σε αντίθεση με την ήττα των πολιτικών τους εχθρών. Ο στόχος τους θα ήταν η άσκηση καλύτερης πολιτικής και όχι η διάσωση της δημοκρατίας. Η καλύτερη πολιτική, με τη σειρά της, θα ενίσχυε τη δημοκρατία.

Από την πλευρά των Ρεπουμπλικανών, η απαραίτητη αντίδραση που χρειάζεται δεν είναι εντελώς αδύνατη. Οι Ρεπουμπλικάνοι εμπόδισαν τον διορισμό του Ματ Γκάετς ως Γενικού Εισαγγελέα – μια παράξενη επιλογή ακόμη και για τα πρότυπα του Τραμπ. Και τρεις Ρεπουμπλικάνοι γερουσιαστές – η Λίζα Μουρκόφσκι, η Σούζαν Κόλινς και ο Μιτς ΜακΚόνελ – καταψήφισαν τον Πιτ Χέγκσεθ για τον υπουργείο Άμυνας (υποχρεώνοντας τον Βανς να σπάσει την ισοπαλία που προέκυψε). Ντροπή που ήταν μόνο τρεις.

Από την πλευρά των Δημοκρατικών, υπάρχει ένα σημάδι προόδου. Για παράδειγμα, ο γερουσιαστής της Αριζόνα Μαρκ Κέλι συγκέντρωσε μια κάποιους Δημοκρατικούς στην Άνω Βουλή για να προτείνει μια δικομματική πρωτοβουλία για τη μετανάστευση – «για τη βελτίωση της ασφάλειας των συνόρων, την προστασία των Dreamers και τους αγρότες και τη διόρθωση του μεταναστευτικού μας συστήματος ώστε να αντικατοπτρίζει καλύτερα τις ανάγκες της χώρας μας και τη σύγχρονη οικονομία μας». Οποιοσδήποτε τέτοιος συμβιβασμός θα ήταν δημοφιλής, αλλά ο Κέλι θα χρειαστεί κάποιους Ρεπουμπλικάνους συμμάχους. Ο γερουσιαστής της Πενσυλβάνια Τζον Φέτερμαν έχει αναστατώσει τους Δημοκρατικούς συναντώντας τον Τραμπ και λέγοντας ότι η συνομιλία τους ήταν «μια θετική εμπειρία». Πρέπει να τον χειροκροτήσουν.

Επί των θεμάτων – μετανάστευση, φόροι, κρατικές δαπάνες, δασμούς, DEI – τα σχέδια του Τραμπ αντανακλούν τις γνήσιες λαϊκές ανησυχίες, αλλά δίνουν λανθασμένες απαντήσεις. Η ατζέντα του καλεί για μια σκληρή δόση αυτοσυγκράτησης και κοινής λογικής. Ένας σχετικά μικρός αριθμός ομοϊδεατών δικομματικών κεντρώων θα μπορούσε να το διαχειριστεί.

Οι Ρεπουμπλικάνοι που σκέφτονται τον συμβιβασμό φοβούνται την οργή του Τραμπ. Θα πρέπει να θυμούνται ότι πιθανότατα δεν ενδιαφέρεται και πολύ για το αποτέλεσμα, αρκεί να μπορεί να το χαρακτηρίσει «καλή συμφωνία» και να πάρει τα εύσημα. Οι Δημοκρατικοί, από την πλευρά τους, απεχθάνονται την ιδέα να τού χαρίσουν τέτοιες νίκες. Αλλά δοκίμασαν την εναλλακτική της άνευ όρων ήττας του, και τα κατέστρεψαν όλα. Βάλτε πρώτα τη χώρα. Ήρθε η ώρα να ξεχάσετε την Αντίσταση και να εστιάσετε στη Διόρθωση.

Ο Clive Crook είναι αρθρογράφος του Bloomberg Opinion και μέλος της συντακτικής επιτροπής που καλύπτει τα οικονομικά.
 

Πηγή: The Washington Post

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.