Την αναθεώρηση του Συμφώνου Σταθερότητας της ΕΕ με τη θέσπιση πιο ευέλικτων δημοσιονομικών κανόνων, αλλά με ρήτρες και δικλίδες που θα εξασφαλίζουν την αυστηρή και απαρέγκλιτη εφαρμογή τους, δέχεται το Βερολίνο. Σε έγγραφό της η κυβέρνηση του Σοσιαλδημοκράτη Ολαφ Σολτς παραθέτει συγκεκριμένες προτάσεις για το ύψος του χρέους που θα αναλαμβάνουν τα κράτη-μέλη και τον χρόνο αποπληρωμής του.

«Πρόκειται για σημαντικές πλην αναμενόμενες υποχωρήσεις εκ μέρους της γερμανικής πλευράς, που όμως απαιτεί από τους εταίρους την υιοθέτηση των προτάσεών της από την ΕΕ ως πακέτο, δίχως διμερείς διαπραγματεύσεις μεταξύ των κρατών-μελών, και τη μέχρι κεραίας τήρησή τους» εκτιμά το περιοδικό «Politico».

Διαβάστε επίσης – Ρήτρα διαφυγής: Προς παράταση της «ευελιξίας» και το 2023

Διατήρηση της αξιοπιστίας

«Είναι σημαντικό να συνεχίσουμε να δίνουμε προσοχή στη σημασία των δημοσιονομικών κανόνων, διότι η εφαρμογή τους είναι καθοριστική για τη διατήρηση της αξιοπιστίας των κυβερνήσεων έναντι των αγορών» δήλωσε ο γερμανός υπουργός Οικονομικών Κρίστιαν Λίντνερ. Και θα έλεγε κανείς ότι η πρόταση του Βερολίνου αποτυπώνει όχι μόνο τους συσχετισμούς των δυνάμεων στην πανδημική Ευρώπη (είναι μάλλον πρόωρο να μιλήσουμε για «μεταπανδημική Ευρώπη»), αλλά και τους συσχετισμούς μέσα στη γερμανική κυβέρνηση.

Από τη μία οι πανδημικές δημοσιονομικές εκτροπές, που συνιστούν βέβαια κατάφωρες παραβιάσεις του Συμφώνου, δεν αμφισβητήθηκαν από κανέναν από τους γνωστούς «φειδωλούς» για λόγους ανθρωπιστικούς και όχι απλώς κοινωνικούς – ποιος να τολμήσει την ώρα που «ο θάνατος το στρώνει»;

Από την άλλη, αν και με το κρίσιμο χαρτοφυλάκιο υπό μάλης, ο Λίντνερ δεν εκπροσωπεί παρά μόνο το τρίτο σε κοινοβουλευτική ισχύ κόμμα του κυβερνητικού συνασπισμού. Οι Ελεύθεροι Δημοκράτες (FDP) είναι στη σημερινή κυβέρνηση οι μόνοι που ασπάζονται τις αρχές της δημοσιονομικής ορθοδοξίας και ευταξίας.

Οι Σοσιαλδημοκράτες και οι Πράσινοι ουδέποτε θα στύλωναν τα πόδια στους «χαλαρούς του ευρωπαϊκού Νότου». Ακόμα και με βαριά καρδιά θα δέχονταν μείζονες ανατροπές του Συμφώνου Σταθερότητας, ίσως και αμοιβαιοποίηση του χρέους. Με άλλα λόγια, η «μαμά» Μέρκελ πλέον ιδιωτεύει και οι «Σόιμπλε» είναι στην αντιπολίτευση. Μειοψηφία στην Μπούντεσταγκ.

Προς μια «γαλλική Ευρώπη»;

Οι γερμανικές προτάσεις αποτυπώνουν τον παρόντα συσχετισμό των ευρωπαϊκών πολιτικών δυνάμεων μετά τις πρόσφατες εκλογικές αναμετρήσεις στις μεγάλες χώρες, αλλά και τη μετακίνηση της δεσπόζουσας πολιτικής ιδεολογίας από την ιδιωτική προς τη δημόσια πολιτική σφαίρα, μετακίνηση που οφείλεται βέβαια στην ανείπωτη υγειονομική κρίση.

Είναι χαρακτηριστική η «κόντρα» του Λίντνερ με το γάλλο ομόλογό του Μπρουνό Λε Μερ τον Ιανουάριο γύρω από το ερώτημα της κατίσχυσης ή όχι της δημοσιονομικής σταθερότητας επί της ανάπτυξης.

«Δίχως σταθερότητα δεν υπάρχει ανάπτυξη. Και η σταθερότητα διασφαλίζεται με την πιστή τήρηση των επιταγών του Συμφώνου» είχε αποφανθεί ο Λίντνερ, νεοδιορισθείς υπουργός ακόμη. «Το Σύμφωνο πρέπει να είναι κατά προτεραιότητα ένα Σύμφωνο ανάπτυξης. Η ανάπτυξη προηγείται της σταθερότητας, αυτή είναι που την καθιστά εφικτή» αντέτεινε ο Λε Μερ.

Ηταν μια περίοδος κατά την οποία η Γαλλία (με τον Εμανουέλ Μακρόν να οδεύει ολοταχώς προς εκλογές), η Ιταλία (με τον πολιτικό και όχι πια τραπεζίτη Μάριο Ντράγκι) και η Ισπανία (με τον Σοσιαλιστή Πέδρο Σάντσεθ) απαιτούσαν εν χορώ τη χαλάρωση των κανόνων του Συμφώνου Σταθερότητας.

Προσπάθειες για διατήρηση του ελέγχου

Η κίνηση του Βερολίνου με σκακιστικούς όρους θα χαρακτηριζόταν «forcé». Παρά ταύτα, η μεγαλύτερη (αλλά όχι ισχυρότερη μετά την ουκρανική κρίση) οικονομικά και πολιτικά χώρα της ΕΕ προσπαθεί με νύχια και με δόντια να κρατήσει τον έλεγχο επί των εταίρων της στην Ευρώπη. «Η ευελιξία πρέπει να πηγαίνει χέρι-χέρι με σαφώς καθορισμένα όρια και με βελτιωμένους μηχανισμούς επιβολής των κανόνων» σημειώνεται στο κείμενο των γερμανικών προτάσεων.

«Το Βερολίνο προτείνει να αξιολογούνται τα εθνικά δημοσιονομικά προγράμματα από άλλες χώρες-μέλη, όχι μόνο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Θέλει δηλαδή να έχει καθοριστικό λόγο επί των δημοσιονομικών των άλλων Ευρωπαίων. Επίσης προτείνει να δοθεί στο Ευρωπαϊκό Δημοσιονομικό Συμβούλιο, ένα συμβουλευτικό όργανο της Κομισιόν, πλήρης ανεξαρτησία και να ενισχυθεί ο ρόλος του» μεταδίδει η ρεπόρτερ του «Politico» Πάολα Τάμα.

Αυξημένες δημόσιες επενδύσεις για βιώσιμη ανάπτυξη

Το δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ αποδείχθηκε ιδιαίτερα ευέλικτο κατά την πανδημική κρίση, εκτιμά η γερμανική κυβέρνηση. Ωστόσο, το πλαίσιο αυτό πρέπει να αναπτυχθεί περαιτέρω. «Η ευελιξία πρέπει να συμβαδίζει με σαφώς καθορισμένα όρια και με βελτιωμένους μηχανισμούς για την επιβολή των κανόνων» σημειώνεται χαρακτηριστικά.

Ιδού κωδικοποιημένες οι 5 γερμανικές προτάσεις:

1 Χαλάρωση του κανόνα για μείωση του χρέους κατά το 1/20 ετησίως. Πρόκειται για τον κανόνα που υποχρεώνει τις υπερχρεωμένες χώρες να μειώνουν το ύψος του χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ κατά 5% ετησίως, που απαιτεί «υπερβολικά βίαιη και εν τέλει μη ρεαλιστική προσαρμογή», όπως αναγνωρίζεται για χώρες όπως η Ιταλία και η Ελλάδα, με χρέη άνω του 150%.

Πρόκειται για μια βασική υποχώρηση του Βερολίνου, που προτείνει τον καθορισμό μεσοπρόθεσμα μιας «συνεπούς, σταδιακής μείωσης του ελλείμματος στο προληπτικό σκέλος σε συνδυασμό με την εφαρμογή αναπτυξιακών οικονομικών και δημοσιονομικών πολιτικών».

2 Προτείνει δηλαδή αυξημένες δημόσιες επενδύσεις σε τομείς που θα δημιουργήσουν μακροπρόθεσμα βιώσιμη ανάπτυξη. Για την εξασφάλιση της ποιότητας των επενδύσεων προτείνεται η θέσπιση «επενδυτικής ρήτρας» με την «υιοθέτηση εφάπαξ Μεσοπρόθεσμων Δημοσιονομικών Στόχων» (ΜΔΣ).

Πρόκειται για μια πρόταση που είχε διατυπώσει ο ίδιος ο Κρίστιαν Λίντνερ σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Handelsblatt» ως αντιστάθμισμα για την απόρριψη από τη Γερμανία της ιδέας της Γαλλίας και της Ιταλίας να εξαιρούνται από τον υπολογισμό του χρέους οι επενδύσεις για το περιβάλλον και για την άμυνα. Το Βερολίνο αντιπροτείνει δηλαδή σε έκτακτες περιστάσεις και σε αυστηρά προκαθορισμένη βάση να γίνονται δεκτές εφάπαξ μεσοπρόθεσμες παραβιάσεις του Συμφώνου.

3 Απλοποίηση των δημοσιονομικών κανόνων της ΕΕ με παράλληλη συνέχιση της εφαρμογής ενιαίων και συγκρίσιμων παραμέτρων. Συνεχής χρήση της «διαρθρωτικής ισορροπίας» ως παραμέτρου για τον καθορισμό Μεσοπρόθεσμων Δημοσιονομικών Στόχων.

4 Θέσπιση σαφών κριτηρίων για την πιθανή μελλοντική χρήση της «γενικής ρήτρας διαφυγής» (πρόκειται για τη ρήτρα που επιτρέπει σε σοβαρές κρίσεις, όπως στην πανδημική, προσωρινές αποκλίσεις από την πορεία προσαρμογής προς τους ΜΔΣ). Ωστόσο, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής δεν ισοδυναμεί με αναστολή του Συμφώνου Σταθερότητας.

5 Τέλος, το Βερολίνο προτείνει να εξεταστεί η δυνατότητα να γίνει το Ευρωπαϊκό Δημοσιονομικό Συμβούλιο (EFB) θεσμικά και οργανωτικά ανεξάρτητο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ώστε «να διευκολυνθεί η συνεπέστερη εφαρμογή των κανόνων».

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟ ΒΗΜΑ

Ως «ασφαλή, δημοκρατικό και αξιόπιστο εταίρο» σε ό,τι αφορά τον εφοδιασμό της Γερμανίας και της Ευρώπης με ενέργεια περιέγραψε τη Νορβηγία ο καγκελάριος Ολαφ Σολτς, ο οποίος ζήτησε από την κυβέρνηση στο Οσλο να επεκτείνει την παραγωγή φυσικού αερίου προκειμένου να μειωθεί η εξάρτηση από τη Ρωσία.

Προσφέρουμε «το μάξιμουμ»

Η Νορβηγία «προσφέρει το μάξιμουμ των δυνατοτήτων της», αντέτεινε από την πλευρά του ο πρωθυπουργός της χώρας, Γιόνας Γκαρ Στέρε (δεξιά, στη φωτογραφία του Hakon Mosvold Larsen/NTB/via Reuters, επάνω, με τον Σολτς).

Δείτε ακόμα – Ευρώπη: Χωρίς ηγεσία στη δίνη των κρίσεων

Ο κ. Σολτς, από το Οσλο όπου πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη, δήλωσε ευγνώμων για το γεγονός ότι η Νορβηγία έχει αυξήσει την παραγωγή της μετά τη ρωσική επίθεση στην Ουκρανία.

«Αυτό είναι πολύ σημαντικό στην προσπάθεια να περιορίσουμε την εξάρτησή μας από το ρωσικό φυσικό αέριο», δήλωσε ο καγκελάριος και πρόσθεσε ότι εξίσου σημαντική είναι η υπόσχεση της Νορβηγίας να διατηρήσει υψηλό επίπεδο παραγωγής, καθώς η ζήτηση θα παραμείνει αντίστοιχα υψηλή την ερχόμενη χρονιά.

«Είμαι πολύ χαρούμενος διότι στη Νορβηγία έχουμε έναν ασφαλή, δημοκρατικό και αξιόπιστο εταίρο για τον εφοδιασμό της Γερμανίας και της Ευρώπης με ενέργεια», δήλωσε και πρόσθεσε ότι οι δύο χώρες θέλουν να διευρύνουν τη συνεργασία τους στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Από την πλευρά της νορβηγικής κυβέρνησης, ο πρωθυπουργός Γιόνας Γκαρ Στέρε τόνισε ότι η χώρα του «προσφέρει το μάξιμουμ των δυνατοτήτων της», έχει ήδη αυξήσει την παραγωγή της κατά 10%, ενώ διευκρίνισε ότι η ασφαλής αύξηση της παραγωγής δεν αποτελεί αποκλειστικά πολιτική απόφαση, καθώς θα πρέπει να συμφωνήσουν οι ενδιαφερόμενες εταιρίες.

«Πρέπει να αυξηθούν τα νέα κοιτάσματα»

«Για να αυξηθεί η παραγωγή, πρέπει να αυξηθούν τα νέα κοιτάσματα φυσικού αερίου», εξήγησε ο κ. Στέρε, πάντως διαβεβαίωσε ότι «η Νορβηγία εργάζεται προκειμένου να είναι ένας σταθερός προμηθευτής φυσικού αερίου για τη Γερμανία».

Το φυσικό αέριο, συνέχισε ο νορβηγός πρωθυπουργός, αποτελεί μόνο μια σταθερή πηγή ενέργειας για τη μεταβατική φάση.

Η Γερμανία «ανέλαβε τη μεγάλη πρόκληση της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας», επισήμανε ο κ. Στέρε, προειδοποιώντας ταυτόχρονα για μια «δύσκολη και ταραχώδη» απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα. «Σχεδόν οτιδήποτε μπορεί να μετατραπεί σε ενέργεια, θα μετατραπεί σε ενέργεια», είπε.

Η Ευρωπαϊκή Ενωση εισάγει περίπου το 20% του φυσικού αερίου που καταναλώνει από τη Νορβηγία. Μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, το νορβηγικό υπουργείο Ενέργειας προσάρμοσε τις άδειες παραγωγής για τρία μεγάλα υπεράκτια κοιτάσματα, προκειμένου να αυξηθεί η εξόρυξη φυσικού αερίου.

Σύμφωνα όμως με το Οσλο, αυτή τη στιγμή αξιοποιούνται πλήρως οι δυνατότητες της παραγωγής και των αγωγών. Στη Γερμανία, το μερίδιο του νορβηγικού φυσικού αερίου έχει φθάσει το 30%, καθιστώντας τη Νορβηγία τον μεγαλύτερο προμηθευτή, καθώς η Ρωσία παραδίδει πλέον περίπου το 1/5 του όγκου που έχει συμφωνήσει μέσω του αγωγού Nord Stream 1.

Συνεργασία στους στρατιωτικούς εξοπλισμούς

Η Γερμανία και η Νορβηγία, σύμφωνα με τους δύο ηγέτες, σκοπεύουν προσεχώς να επεκτείνουν τη συνεργασία τους και στον τομέα των στρατιωτικών εξοπλισμών.

Ο Γιόνας Γκαρ Στέρε δήλωσε ότι η χώρα του βασίζεται εδώ και δεκαετίες σε μεγάλο βαθμό στη γερμανική τεχνολογία και εκδήλωσε ενδιαφέρον για περαιτέρω συνεργασία στην κατασκευή υποβρυχίων.

Σε ό,τι αφορά την Ουκρανία, οι δύο χώρες συντονίζουν στενά τις ενέργειές τους, σημείωσε ο κ. Σολτς, ο οποίος νωρίτερα είχε συναντηθεί στο Οσλο και με όλους τους αρχηγούς των κυβερνήσεων των σκανδιναβικών χωρών, στο πλαίσιο του Νορδικού Συμβουλίου.

Οι επτά ηγέτες διακήρυξαν την αποφασιστικότητά τους να συνεχίσουν να στηρίζουν την Ουκρανία, καταδικάζοντας τη Ρωσία «για τον βάναυσο επιθετικό της πόλεμο και την παραβίαση της βασιζόμενης σε κανόνες διεθνούς τάξης» και να αντιμετωπίζουν την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου ως «έργο ευρωπαϊκής αλληλεγγύης».

Σήμερα ο γερμανός καγκελάριος μεταβαίνει στη Σουηδία. Στο επίκεντρο των συνομιλιών θα βρίσκεται η επικείμενη ένταξη της χώρας αυτής και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ.

Πηγή: ΑΠΕ