Ο Ψηφιακός Μετασχηματισμός των πόλεων είναι ένα φιλόδοξο εγχείρημα αλλά δεν αφορά μόνο την πρωτεύουσα. Η περιφέρεια βάζει το δικό της στοίχημα για να μεταμορφώσει τις πόλεις της. Στο συνέδριο του OT Forum – Μeta Living παρεμβαίνουν οι δήμαρχοι Ιωαννίτων, Χανίων και Ρεθύμνης, Μωυσής Ελισάφ, Παναγιώτης Σημανδηράκης και Γιώργος Μαρινάκης, δίνοντας το στίγμα των πρωτοβουλιών που έχουν λάβει στις πόλεις τους και αναδεικνύοντας ταυτόχρονα όλα αυτά που χρειάζεται να γίνουν ακόμα για να φτάσουμε με γοργά βήματα στη ζωή του μέλλοντος με την ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών.
Το ψηφιακό άλμα
Τα Ιωάννινα, τα Χανιά και το Ρέθυμνο έχουν να επιδείξουν σημαντικό έργο στη ψηφιακή μετάβαση με διακρίσεις τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Τα Ιωάννινα είναι ανάμεσα στις «100 κλιματικά ουδέτερες πόλεις έως το 2030». Ο στόχος που θέτει η ΕΕ για μηδενικές εκπομπές αερίου έως το 2050, τα Ιωάννινα καλούνται να τον πετύχουν είκοσι χρόνια νωρίτερα. Το σχέδιο αυτό περιλαμβάνει μία σειρά από πρωτοβουλίες και το «κλειδί» είναι η προσπάθεια όλων να αλλάξουμε αντιλήψεις και νοοτροπίες, σημείωσε ο κ. Ελισάφ προσθέτοντας ότι το στοίχημα είναι ο πολίτης να γίνει κοινωνός αυτής της προσπάθειας.
Από τη μεριά του ο κ. Σημανδηράκης αναφέρθηκε στην «πρωτιά» που κέρδισε η πόλη των Χανίων που αναδείχτηκε ως «έξυπνη πόλη για το 2022». Χαρακτηριστικό της ραγδαίας αλλαγής που πέτυχε ο δήμος Χανίων είναι ότι ενώ μέχρι το 2019 οι υπηρεσίες του είχαν διεκπεραιώσει μόλις 19 αιτήματα δημοτών με ψηφιακό τρόπο «από τότε μέχρι σήμερα 45.000 αιτήσεις έχουν ολοκληρωθεί με ψηφιακό τρόπο», ανέφερε ο κ. Σημανδηράκης που υπογράμμισε ότι έτσι κατάφεραν να αντιμετωπίσουν την υποστελέχωση. Και άλλες δράσεις βοήθησαν ώστε τα Χανιά να λάβουν αυτή τη διάκριση, όπως η ενεργειακή αναβάθμιση στα σχολεία, το δίκτυο ποδηλατοδρόμων, αλλά και πρωτοβουλίες με κοινωνικό πρόσημο, όπως το κοινωνικό κομμωτήριο ή το κοινωνικό πλυντήριο για τις ευάλωτες ομάδες.
Αλλά και το Ρέθυμνο είναι μία πόλη που έχει διακριθεί για τα όσα έχει πετύχει, λαμβάνοντας το πρώτο ευρωπαϊκό βραβείο για την οδική ασφάλεια. «Έχουμε εφαρμόσει τα εξής έξυπνα συστήματα. Σύστημα ελεγχόμενης στάθμευσης από το κινητό. Θερμοκάμερες που παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο την κυκλοφορία σε 11 δρόμους της πόλης. Παρακολουθούμε την κατανάλωση κτίρια σε όλα τα δημοτικά κτίρια. Είμαστε η πρώτη πόλη στην Κρήτη που έχει ηλεκτρικούς φορτιστές», τόνισε ο κ. Μαρινάκης.
Σύμμαχος με τον πολίτη και συνεργασία με τον κεντρικό μηχανισμό
Κοινός τόπος των παρεμβάσεων και των τριών δημάρχων ήταν ότι η Ψηφιακή Μετάβαση πρέπει να έχει σύμμαχο τον πολίτη που θα δει οφέλη στην καθημερινότητά του. Την ίδια στιγμή απαιτείται συνεργασία με την κεντρική διοίκηση, μείωση της γραφειοκρατίας και εμπιστοσύνη στην τοπική αυτοδιοίκηση. Από τις ελλείψεις σε τεχνολογικές υποδομές έως την αδυναμία να καθοριστούν ευθύνες και αρμοδιότητες όλων των εμπλεκόμενων φορέων, είναι κάποια από τα βασικά εμπόδια για την αλλαγή των πόλεων.
«Χρειάζεται να επεκταθούμε πέρα από τις πλατφόρμες», σημείωσε ο κ. Μαρινάκης, αναφέροντας το παράδειγμα της κατηργημένης Δημοτικής Αστυνομίας, εξηγώντας ότι όσα μας προσφέρει η τεχνολογία για την κυκλοφορία και τη στάθμευση αποδυναμώνονται καθώς λείπουν αυτοί που θα εφαρμόσουν τον νόμο. Ο κ. Ελισάφ από τη μεριά του αναφέρθηκε στο ζήτημα της λίμνης Παμβώτιδας, και στη δυσκολία που έχει ο δήμος να αναλάβει πρωτοβουλίες καθώς οι πολλοί αρμόδιοι δεν αφήνουν πεδίο γρήγορης παρέμβασης.
«Θα μπορούσαμε όλοι οι δήμαρχοι να γράφαμε ένα βιβλίο με κοινά κεφάλαια», είπε ο κ. Σημανδηράκης. «Τα προβλήματα της καθημερνής γραφειοκρατικής τρέλας είναι συνήθη στην Ελλάδα. Η αυτοδιοίκηση αντιμετωπίζεται με καχυποψία και τονίζονται τα αρνητικά τη στιγμή που οι πολίτες έρχονται κατά κύριο λόγο σε επαφή με τις υπηρεσίες των Δήμων στην καθημερινότητά τους. Πρέπει να συζητήσουμε εάν θα απαντήσουμε συγκεντρωτικά η αποκεντρωμένα», κατέληξε.
Ο ρόλος της χρηματοδότησης
Οι δήμοι περιμένουν να προχωρήσουν στα επόμενα βήματα με την αρωγή της χρηματοδότησης από τον κρατικό μηχανισμό. Το Ταμείο Ανάκαμψης και το Ταμείο Τρίτση είναι οι δύο πηγές χρηματοδότησης που θα αξιοποιηθούν από τους Δήμους για έργα που θα βελτιώσουν τη ζωή των πολιτών. Το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης έχει παίξει σημαντικό ρόλο στην πρόσβαση της τοπικής αυτοδιοίκησης σε όλες τις πληροφορίες και στη δυνατότητα να προχωρούν γρηγορότερα όλες οι διαδικασίες που απαιτούνται προκειμένου να υλοποιηθούν τα απαραίτητα έργα.
Με τη χρηματοδότηση οι δήμοι θα μπορέσουν να προχωρήσουν στα απαραίτητα βήματα ψηφιακού μετασχηματισμού αλλά και να γεφυρώσουν το ψηφιακό χάσμα, ώστε οι πολίτες να μπορέσουν να ωφεληθούν πραγματικά από τις «έξυπνες» πόλεις στηρίζοντας έτσι ουσιαστική την αλλαγή προς το μέλλον.