Παιδαγωγική προσέγγιση των «Σχολείων του Δάσους» για τους εργαζόμενους στους Παιδικούς Σταθμούς του δήμου Βύρωνα

Οργανώθηκε από τη Διεύθυνση Παιδικών-Βρεφικών Σταθμών

Στο πλαίσιο της διαρκούς αναζήτησης, επιμόρφωσης κι εφαρμογής καινοτόμων παιδαγωγικών πρακτικών, οι εργαζόμενοι των Παιδικών Σταθμών του δήμου Βύρωνα είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν τον Δεκέμβριο του 2018, ένα σεμινάριο γνωριμίας με την παιδαγωγική προσέγγιση των «Σχολείων του δάσους», που οργανώθηκε από τη Διεύθυνση Παιδικών-Βρεφικών Σταθμών του Δήμου Βύρωνα και πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά, στη χώρα μας σε επίπεδο Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με ομολογουμένως μεγάλη επιτυχία.

Το σεμινάριο δίδαξε η δημότης Βύρωνα παιδαγωγός και Forest School Leader, Ρόζα Τριανταφυλλίδη, συνεργάτης της Φιλοδασικής Ένωσης Αθηνών, με ειδίκευση, στο Ηνωμένο Βασίλειο, Δανία και Γερμανία, γύρω από τη φιλοσοφία της εκπαίδευσης στην ύπαιθρο και την Παιδαγωγική των «Σχολείων του δάσους» και με πολυετή εμπειρία στον σχεδιασμό και την υλοποίηση εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων στη φύση για παιδιά προσχολικής & σχολικής ηλικίας και οικογένειες.

Στο πρώτο μέρος του βιωματικού αυτού σεμιναρίου που πραγματοποιήθηκε στις 3 Δεκεμβρίου 2018 για όλες τις παιδαγωγούς των Παιδικών Σταθμών του δήμου, στο κτίριο του 9ου Παιδικού Σταθμού, οι παιδαγωγοί αρχικά ανέσυραν παιδικές αναμνήσεις από εμπειρίες τους στη φύση και κατέγραψαν τις παιδαγωγικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν στη σημερινή εποχή, προκειμένου να αναδείξουν τις συνθήκες που γέννησαν τη συγκεκριμένη προσέγγιση και την αναγκαιότητα της για την υγιή, ολιστική ανάπτυξη και εκπαίδευση των παιδιών, ειδικά αυτών της προσχολικής ηλικίας. Ακολούθησε μια σύντομη αναδρομή στην ιστορία των «σχολείων του δάσους» (ξεκινώντας από τις Σκανδιναβικές χώρες τη δεκαετία του ’50, μέχρι σήμερα) και τέλος παρουσιάστηκαν παραδείγματα από δασικούς Παιδικούς Σταθμούς και Νηπιαγωγεία της Δανίας, προκειμένου οι παιδαγωγοί να ενημερωθούν και να προβληματιστούν σχετικά με το πώς θα μπορούσε η συγκεκριμένη παιδαγωγική προσέγγιση και φιλοσοφία να προσαρμοστεί στην ελληνική πραγματικότητα, αξιοποιώντας και ενσωματώνοντας ενεργά και σε τακτική βάση το φυσικό περιβάλλον, στην εκπαιδευτική διαδικασία.

Στο δεύτερο μέρος του σεμιναρίου που πραγματοποιήθηκε στις 5 & 11 Δεκεμβρίου 2018 για δύο διαφορετικές ομάδες παιδαγωγών, στο όμορφο τοπίο του Αισθητικού Δάσους του Υμηττού, οι παιδαγωγοί είχαν την ευκαιρία, με βιωματικό και διασκεδαστικό τρόπο, να ανακαλύψουν στοιχεία για το Αισθητικό δάσος του Υμηττού και την ιστορία του, να γνωριστούν με ορισμένα είδη της χλωρίδας & της πανίδας του, να περπατήσουν στα μονοπάτια του, οξύνοντας τις αισθήσεις τους, να εξερευνήσουν τον χώρο και να έρθουν σε επαφή με φυσικά υλικά. Κλείνοντας, κατέγραψαν ιδέες και προτάσεις για την αξιοποίηση του γειτονικού μας δάσους με τα παιδιά των Παιδικών Σταθμών του δήμου .

Οι προκλήσεις της εποχής μας σε σχέση με την ανατροφή και την εκπαίδευση των παιδιών, όπως η υπερπροστασία, η έλλειψη επαφής και εξοικείωσης με τη φύση, η αλόγιστη ή υπερβολική χρήση της τεχνολογίας, καθώς και τα πολυάριθμα προβλήματα σωματικής και ψυχικής υγείας που αυτές δημιουργούν στα παιδιά, οδηγούν, ξανά στο μεγάλο σχολείο της φύσης!.

Στα πλαίσια αυτά, τέσσερις από τους Παιδικούς Σταθμούς του δήμου Βύρωνα συμμετέχουν φέτος στο πιλοτικό πρόγραμμα/εργαστήριο «Μια μέρα στο δάσος!» στο Αισθητικό Δάσος του Υμηττού, με υπεύθυνη σχεδιασμού & υλοποίησης την Ρόζα Τριανταφυλλίδη.

Το εργαστήριο περιλαμβάνει τακτικές επισκέψεις για ελεύθερο παιχνίδι στο δάσος, καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς, δίνοντας την ευκαιρία στα παιδιά να ασκήσουν το σώμα και τις αισθήσεις τους, να εξελίξουν τις ικανότητές τους, να ανακαλύψουν τις δυνατότητές τους και τα θαύματα του κόσμου γύρω τους και να δυναμώσουν την ψυχή, το σώμα και το πνεύμα τους, σ’ ένα περιβάλλον χωρίς τοίχους.

Η υποδοχή του προγράμματος από τα παιδιά και τις παιδαγωγούς υπήρξε ενθουσιώδης. Παίζοντας, τρέχοντας, σκαρφαλώνοντας, εξερευνώντας και ανακαλύπτοντας ελεύθερα, παρατηρήθηκε στα παιδιά άμεση και εντυπωσιακή εξέλιξη σε δεξιότητες και ικανότητες όπως η αδρή κινητικότητα, η ενδυνάμωση της θέλησης και της αυτοπεποίθησής τους, ενώ παράλληλα αυξήθηκαν οι γνώσεις τους γύρω από τη χλωρίδα και την πανίδα του Υμηττού και φυσικά η ευαισθητοποίησή τους γύρω από το φυσικό περιβάλλον, με ευχάριστο και αβίαστο τρόπο, μέσω του ελεύθερου παιχνιδιού, της κίνησης και της επαφής με φυσικά υλικά.

Σε δεύτερο επίπεδο, η ανάπτυξη της φιλοπεριβαλλοντικής συνείδησης των παιδιών μας, αυριανών πολιτών που θα στοχεύσουν στη διατήρηση της φυσικής ισορροπίας και της βιοποικιλότητας, στην αειφόρα και στη βιώσιμη ανάπτυξη, είναι η μόνη μας ελπίδα για την εξασφάλιση της μελλοντικής επιβίωσης του πλανήτη και της ανθρωπότητας.